شنب‌ غازان
وبلاگ رسمی منطقه‌ی شنب‌ غازان تبریز
همام‌الدّین محمّد بن محمّد بن ابی‌طالب تبریزی (شنب غازانی)، مشهور به همام طبیب، از ریاضی‌دانان، اطبا و منجمین گمنام سده‌ی هشتم و نیمه‌ی نخست سده‌ی نهم هجری است. وی برادر نظام‌الدّین شامی است که شرح وی را در مطلب قبلی آوردیم. همام‌الدّین در سال 730 ه.ق قمری به‌دنیا آمد. متأسفانه آگاهی بسیار ناچیز از وی در دست است.

همام در علم ریاضیات، نجوم و طب مهارت وافی و کافی داشته است.

رسالات شناخته‌شده‌ی او عبارتند از :

1- تبصرة أولی‌الألباب في علم‌الحساب : در سال 813 ه.ق برای بهره و استفاده‌ی محمود کاشی از دانش حساب در یک مقدمه و سه مقاله و یک خاتمه تألیف و تدوین کرد.

2- در معرفت مواقیت لیل و نهار : در یک مقدمه و ده باب است و وی این رساله را به درخواست یکی از استادان و مخدومان خود به زبان فارسی تألیف کرده است.

3- الإرشاد في معرفة‌الأعداد : به زبان فارسی در علم وَفق و در چهار باب به نام شیخ ابراهیم بن سلطان محمّد بن کیقباد ترتیب و تألیف کرده است.

4-  شرح الملخّص الهیئة‌البسیطة : شرحی است بر رساله‌ی مختصر و به‌زبان عربی محمود بن محمّد بن عمر، مشهور به چغمینی (درگذشته‌ی 745 ق) از منجمان، اطبا و ریاضی‌دانان پرآوازه‌ی سده‌ی هشتم هجری. این رساله‌ی مهم و معروف شامل مقدمه‌ای است درباره‌ی اقسام اجسام و دو مقاله است که مقاله‌ی نخست در اجرام علوی و مقاله‌ی دوم در بسائط سفلی است و دارای ترجمه‌ها و شروح متعدد است که همام طبیب در سال 813 شرحی ممزوج بر آن نوشته است.

همام‌ در استنساخ نیز دست داشت و دو رساله‌ی برادرش نظام‌الدّین را به‌نام بلوهر و بیوذسف که در ذی‌القعده‌ی سال 810 ه.ق کتابت شده و دیگری رساله‌ی مجدولی در عترت نبی را در سال 812 ه.ق در شنب غازان تحریر کرده است.

زمان دقیق فوت وی مشخص نیست امّا با توجه به تاریخ تألیفات وی، گویا عمری طولانی داشته و در سن نود و اندی روی در نقاب خاک کشیده است.

او نیز از افتخارات بزرگ شنب غازان است.


منبع اصلی :

- همام طبیب، برادر نظام‌الدّین شامی؛ بهروز ایمانی؛ نشریه‌ی تاریخ » آیینه میراث » دوره جديد، زمستان 1383 - شماره 27
نوشته شده در تاريخ دوشنبه چهاردهم اسفند ۱۳۹۱ توسط مهران بشارت غازانی |
.: Weblog Themes By Blog Skin :.

شارژ ایرانسل

فروشگاه اينترنتي ايران آرنا

دانلود